Doe de gratis oefentest

Code 95 oefenen › Het Code 95-examen › Gezondheid en noodsituaties

Gezondheid en nood­situaties voor chauffeurs

Als chauffeur moet je fit achter het stuur zitten en weten wat je doet als het misloopt. Alcohol, drugs, medicijnen, vermoeidheid, brand en tunnels horen bij de examenstof van Code 95.

Gecontroleerd op 18 oktober 2026 aan de hand van de Wegverkeerswet, de Wegcode en de bronnen onderaan. Regels kunnen wijzigen: kijk ze voor je examen na.

In het kort

De alcohollimiet voor C en D

Rij je met een voertuig waarvoor je rijbewijs C1, C, C1E, CE, D1, D, D1E of DE nodig hebt, dan ben je strafbaar vanaf 0,2 g/l alcohol in je bloed, of 0,09 mg/l in je adem. Dat geldt ook op je vrije dag. Voor gewone bestuurders ligt de grens op 0,5 g/l (0,22 mg/l).

Blaas je als beroepschauffeur 0,09 mg/l of meer, dan krijg je een rijverbod van 12 uur. Tussen 0,09 en 0,22 mg/l betaal je ook een onmiddellijke inning van € 116 (sinds 1 juli 2026). Laat een planner een chauffeur vertrekken die duidelijk onder invloed is, dan is hij zelf ook strafbaar.

Drugs: nultolerantie

Strafbaar zijn THC (cannabis), amfetamine (speed), MDMA (xtc), morfine of heroïne en cocaïne. Hoe je je voelt, speelt geen rol. De controle heeft 3 stappen: een checklist, een speekseltest langs de weg en een speekselanalyse in een labo. Alleen die analyse (of een bloedanalyse) bewijst het misdrijf.

Na een positieve speekseltest krijg je een rijverbod van 12 uur. Je rijdt pas weer na een nieuwe, negatieve test. Weigeren zonder wettige reden wordt even zwaar gestraft als rijden onder invloed.

Medicijnen

Ook medicijnen zonder voorschrift, zoals middelen tegen allergie, kunnen je rijvaardigheid verminderen. Lees altijd de rubriek "Besturen van voertuigen en het gebruik van machines" in de bijsluiter. Combineer geen medicijnen met alcohol. Word je slaperig of zie je wazig, stop dan meteen. Een koffie lost dat niet op.

Vermoeidheid

Volgens Vias herken je vermoeidheid aan moeite om je rijstrook te houden, een langere reactietijd, minder aandacht en microslaapjes. Bij 90 km/u rijd je in 3 seconden 75 meter zonder te reageren.

Echt helpen doet alleen stoppen en slapen. Houd een dutje op hoogstens 20 minuten. Drink eventueel vlak ervoor een koffie: cafeïne werkt pas na ongeveer 20 minuten. Het raam open of de radio luider helpt niet of maar heel even. Ook de rij- en rusttijden beschermen je: na 4,5 uur rijden neem je 45 minuten pauze.

Rijgeschikt, eten en drinken

Voor C en D heb je een rijgeschiktheidsattest van een erkende arts nodig, hoogstens 5 jaar geldig. Met matige of ernstige slaapapneu ben je niet rijgeschikt. Na een succesvolle behandeling kan dat weer, eerst voor hoogstens 1 jaar.

Eet regelmatig en licht: een zware, vette maaltijd maakt slaperig. Drink genoeg water en weinig energiedrank. Dat zijn adviezen, geen wettelijke regels.

Veilig werken bij je voertuig

Vallen bij het in- en uitstappen is een typisch ongeval bij chauffeurs. Stap in en uit met je gezicht naar de cabine en 3 steunpunten: 2 handen en 1 voet, of 1 hand en 2 voeten. Het stuur en de deurgreep zijn geen veilige steun, en springen doe je nooit.

Veiligheidsschoenen krijg je gratis van je werkgever. Sta je met pech op een autosnelweg of autoweg waar stilstaan verboden is, dan trek je je fluohesje aan voor je uitstapt.

Brand en de brandblusser

Een poederblusser is verplicht: 1 kg tot 3,5 ton, 2 kg tot 7,5 ton en 3 kg daarboven. Een ABC-blusser blust vaste stoffen, vloeistoffen en gassen. Bel zo snel mogelijk 112 en blus alleen als je zeker weg kunt. Kom tot ongeveer 2 meter, richt op de basis van de vlammen en houd de wind in je rug. Bij gevaarlijke goederen (ADR) bestrijd je een brand in het laadcompartiment nooit zelf.

Pech of brand in een tunnel

Rij de tunnel uit als dat kan. Lukt dat niet: zo dicht mogelijk tegen de wand, alarmlichten aan, motor af en de sleutel in het contact, zodat de hulpdiensten je voertuig kunnen verplaatsen. Brandt er een ander voertuig, keer dan niet. Verlaat je voertuig meteen en loop via de nooduitgang naar het verzamelpunt in open lucht. Rook is het grootste gevaar.

Gedrag en imago

Je bent het visitekaartje van je firma. Bij een conflict blijf je rustig, luister je en beloof je niets wat je niet kunt waarmaken. Wordt iemand agressief, trek je dan terug en bel zo nodig de politie op 101.

Oefen met 3 voorbeeldvragen

Zo kan een vraag over gezondheid en noodsituaties eruitzien. Kies eerst zelf een antwoord.

Vraag 1

Je rijdt met je vrachtwagen of bus en blaast bij een controle 0,10 mg/l. Wat gebeurt er?

  1. Je mag verder, je zit onder 0,22 mg/l
  2. Je krijgt een rijverbod van 12 uur
  3. Een waarschuwing, maar je mag verder
Bekijk het antwoord

B: je krijgt een rijverbod van 12 uur. Voor beroepschauffeurs geldt het rijverbod van 12 uur al vanaf 0,09 mg/l uitgeademde lucht. De grens van 0,22 mg/l geldt voor gewone bestuurders.

Vraag 2

Je wordt slaperig op de autosnelweg, nog 40 km van je bestemming. Wat doe je?

  1. Het raam open en de radio luider tot je er bent
  2. Een energiedrank nemen en gewoon doorrijden
  3. Stoppen en een dutje van hoogstens 20 minuten
Bekijk het antwoord

C: stoppen en een dutje van hoogstens 20 minuten. Het enige echte middel is stoppen en slapen. Raam open, luide muziek of energiedrank helpen niet.

Vraag 3

Een band van je voertuig vat vuur. Hoe gebruik je de blusser?

  1. Op de basis van de vlammen, wind in de rug
  2. Bovenaan in de vlammen spuiten, van dichtbij
  3. Tegen de wind in, zodat de rook wegwaait
Bekijk het antwoord

A: op de basis van de vlammen, wind in de rug. Richt op de basis van de vlammen en blus altijd met de wind in je rug.

Meer uitleg per onderwerp

Oefen gezondheid en veiligheid met uitleg bij elk antwoord

Code 95 oefenen heeft vragen over gezondheid, veiligheid en noodsituaties, met uitleg bij elk antwoord. Probeer eerst gratis 10 vragen, zonder account.

Doe de gratis oefentest

Bronnen