Code 95 oefenen › Het Code 95-examen › Veiligheid en ongevallen
Veiligheid en ongevallen voor vrachtwagen- en buschauffeurs
Rond een vrachtwagen of bus liggen zones die je niet ziet, en een ongeval met een zwaar voertuig loopt vaak slecht af. Op het Code 95-examen krijg je vragen over de dode hoek, afstand houden, slecht weer en pech in een tunnel.
Gecontroleerd op 18 oktober 2026 aan de hand van de Wegcode, de politie en Vias. Kijk voor je examen de bronnen onderaan na.
In het kort
- Een vrachtwagen heeft vier dode hoeken: rechts, links, vooraan en achteraan. Rechts is de gevaarlijkste voor fietsers.
- Stopafstand is reactieafstand plus remafstand. Reken met 1 seconde reactietijd.
- Buiten de bebouwde kom: minstens 50 m tussen voertuigen boven 7,5 ton of langer dan 7 m. Op bruggen: 15 m.
- Gsm in de hand tijdens het rijden is een overtreding van de 3de graad.
- Val je stil in een tunnel, dan laat je de sleutel in het contact en bel je via de hulppost.
De dode hoek
De dode hoek is de zone rond je voertuig die je niet ziet, niet door de ramen en niet in je spiegels of camera's. Een vrachtwagen heeft er vier. Rechts is de gevaarlijkste voor fietsers.
Het klassieke dodehoekongeval: de fietser rijdt rechts naast je en wil rechtdoor, jij slaat traag rechts af. Wie afslaat, moet voorrang geven aan een fietser die rechtdoor rijdt op het fietspad. Richting aangeven geeft je geen voorrang.
Een vrachtwagen boven 7,5 ton (N2 en N3) heeft deze spiegels nodig:
- Klasse IV, breedtespiegel: links en rechts.
- Klasse V, trottoirspiegel: aan de passagierskant, voor de zone naast het portier.
- Klasse VI, vooruitkijkspiegel: voor de zone vlak voor de cabine.
Een camerasysteem mag die spiegels vervangen. Ook met alle spiegels blijft er een dode hoek. Groothoekspiegels vervormen het beeld, en bij een trekker met oplegger in schaarstand klopt het zichtveld niet meer met de echte dode hoek.
Een dodehoeksticker is in België niet verplicht. In Frankrijk wel, ook voor Belgische voertuigen boven 3,5 ton.
Stopafstand en remafstand
Je stopafstand is de reactieafstand plus de remafstand. De politie rekent met 1 seconde reactietijd: je ziet het gevaar, beslist en zet dan pas je voet op de rem. Ben je moe, afgeleid of heb je gedronken, dan duurt dat langer.
Vuistregel voor de reactieafstand op droog wegdek: (snelheid ÷ 10) × 3. Bij 50 km/u is dat 15 m, bij 90 km/u 27 m.
De remafstand stijgt met het kwadraat van je snelheid: dubbel zo snel geeft ongeveer vier keer zo lang remmen. De vuistregel van de politie voor de remafstand geldt alleen voor een personenwagen, dus gebruik hem niet voor een vrachtwagen of bus.
Afstand houden
De Wegcode vraagt een voldoende veiligheidsafstand, zodat je altijd kunt stoppen voor een hindernis die je kan voorzien. Check het met de 2-secondenregel: tel vanaf het moment dat je voorligger een vast punt passeert. Ben je er pas na twee seconden, dan zit je goed.
Voor zware voertuigen gelden vaste minimumafstanden:
| Waar | Voor wie | Minimumafstand |
|---|---|---|
| Buiten de bebouwde kom | Voertuigen en slepen boven 7,5 ton of langer dan 7 m, dus ook een lange bus | 50 m onderling (2de graad) |
| Op bruggen | Voertuigen en slepen boven 7,5 ton | 15 m onderling (1ste graad) |
| Fietser inhalen | Iedereen | 1 m opzij, buiten de bebouwde kom 1,5 m |
Rijden bij slecht weer
Je past je snelheid aan het weer, het zicht, de staat van de weg en je lading aan. Op nat wegdek wordt je remafstand langer, dus houd je meer afstand. ABS houdt je stuurbaar, het maakt je remweg op nat wegdek niet korter.
- Neerslag: goederenvoertuigen boven 7,5 ton halen niet links in op autosnelwegen, autowegen en wegen met minstens vier rijstroken. Ook bij motregen of sneeuw. Bussen vallen er niet onder.
- Mist: je achtermistlicht gaat aan bij mist of sneeuw met minder dan 100 m zicht, en bij felle regen. Anders blijft het uit.
- Aquaplaning: gas los, stuur rustig recht en rem niet hard tot je weer grip hebt.
Afleiding en vermoeidheid
Volgens de Europese Commissie veroorzaakt afleiding 10 tot 30 % van de ongevallen in Europa. Een gsm of ander toestel met scherm in de hand tijdens het rijden is een overtreding van de 3de graad, ook als je alleen je gps bedient: € 191 plus € 10,67 administratieve toeslag bij een onmiddellijke inning (tarief 2026). Handsfree bellen mag, maar leidt je ook af.
Nieuwe vrachtwagens en bussen hebben sinds 7 juli 2024 verplicht een systeem dat waarschuwt bij vermoeidheid en verminderde aandacht.
Pech of ongeval in een tunnel
Kan je de tunnel niet meer uit rijden, zet je voertuig dan zo dicht mogelijk tegen de tunnelwand. Zet je alarmlichten aan en je motor af, laat de sleutel in het contact, stap uit en bel via een hulppost. Een gsm toont de verkeersleiding niet waar je staat. Brandt er verderop een voertuig, dan keer je nooit en ga je via de nooduitgang naar buiten. Sta je in de file, vorm dan een reddingsstrook, ook in de tunnel.
Waarom dit telt
Vrachtwagens zaten in 2023 in 4,7 % van de letselongevallen en in 16 % van de verkeersdoden. Bij de letselongevallen met een vrachtwagen in 2024 vielen 8 doden in de vrachtwagen en 62 bij de tegenpartij.
Oefen met 3 voorbeeldvragen
Zo kan een vraag over veiligheid eruitzien. Kies eerst zelf een antwoord.
Vraag 1
Een fietser staat bij rood in het opstelvak vóór de stopstreep, vlak voor je cabine. In welke dode hoek kan hij zitten?
- Rechts, daarvoor dient de klasse IV-spiegel
- Vooraan, daarvoor dient de klasse VI-spiegel
- Links, daarvoor dient de klasse II-spiegel
Bekijk het antwoord
B: vooraan, daarvoor dient de klasse VI-spiegel. In het opstelvak staat de fietser vóór je, in de dode hoek vooraan. Die zone zie je met de vooruitkijkspiegel (klasse VI).
Vraag 2
Waaruit bestaat je stopafstand?
- Alleen de remafstand van je voertuig
- Remafstand plus veiligheidsafstand
- Reactieafstand plus remafstand
Bekijk het antwoord
C: reactieafstand plus remafstand. De stopafstand is de afstand die je aflegt tijdens je reactietijd plus de remafstand. Wat je aflegt vóór je op de rem staat, telt dus mee.
Vraag 3
Je voertuig valt stil in een lange tunnel en je kunt er niet meer uit rijden. Je zet het tegen de tunnelwand. Wat doe je met de sleutel?
- Je laat hem in het contact zitten
- Je neemt hem mee tegen diefstal
- Je legt hem in het handschoenkastje
Bekijk het antwoord
A: je laat hem in het contact zitten. Dan kunnen de hulpdiensten je voertuig verplaatsen. Daarna stap je uit en bel je via een hulppost.
Meer uitleg per onderwerp
- Rij- en rusttijden: hoe lang je mag rijden en moet rusten.
- De tachograaf: bestuurderskaart, symbolen en wat je bij een controle toont.
- Ladingzekering: krachten op de lading, sjorbanden en wie verantwoordelijk is.
- Zuinig rijden: toerenteller, schakelen, anticiperen en bandenspanning.
- Gezondheid en noodsituaties: vermoeidheid, alcohol, veilig werken en brand.
- Personenvervoer met de bus: veiligheid en comfort van je passagiers.
- De Wegcode voor vrachtwagen en bus: snelheid, inhalen, afstand en borden.
- Afmetingen, gewicht en rijbewijs: hoe groot en zwaar, de keuring en welk rijbewijs.
- Voorbeeld van een casestudie: een volledige case met uitleg bij elk antwoord.
- Het mondeling: hoe het verloopt, met voorbeeldvragen.
- Het Code 95-examen: de drie delen en hoe je slaagt.
Oefen veiligheid en ongevallen met uitleg bij elk antwoord
Code 95 oefenen heeft vragen over de dode hoek, afstand houden, slecht weer en tunnels. Probeer eerst gratis 10 vragen, zonder account.
Doe de gratis oefentestBronnen
- Politie: onderschat de stopafstand niet
- Politie: stopping and braking distances (2-secondenregel)
- Wegcode (KB 1 december 1975), onder meer art. 8.4, 10.1, 17.2, 18, 19 en 40ter
- Wegcode.be: indeling van de overtredingen per graad
- Wegcode.be: bedragen per graad
- FOD Mobiliteit: hogere onmiddellijke inningen vanaf 1 juli 2026
- Wegen en Verkeer: tunnelveiligheid
- Vias: briefing dodehoekongevallen (pdf)
- Vias: technische hulpmiddelen tegen dodehoekongevallen bij vrachtwagens (pdf)
- Vlaams Parlement: commissieverslag over de dodehoeksticker (2021)
- Europese Commissie: toepassingsdata van de General Safety Regulation (pdf)
- Europese Commissie: richtsnoeren over afleiding in het verkeer (2023)
- ANWB: rijden bij storm (Nederlands advies)
- Vias: statistisch rapport verkeersongevallen 2024 (pdf)
- Vias: facts and figures vrachtwagens (pdf)