Code 95 oefenen › Het Code 95-examen › De tachograaf

De tachograaf: wat je moet kennen voor het Code 95-examen

De tachograaf is het toestel in je cabine dat bijhoudt wanneer je rijdt, werkt en rust. Op het examen krijg je er vragen over. Hieronder staat wat je moet weten.

Gecontroleerd op 18 oktober 2026 aan de hand van de Europese verordeningen en de Belgische regels. Regels kunnen wijzigen: kijk voor je examen de bronnen onderaan na.

Wat is een tachograaf?

Een tachograaf is verplicht in voertuigen die in een EU-lidstaat ingeschreven zijn en onder de Europese regels voor rij- en rusttijden vallen. Er zijn drie soorten:

• Analoog: werkt met een registratieblad, ook "schijf" genoemd.
• Digitaal: werkt met een bestuurderskaart.
• Slim: digitaal, met satellietpositie en communicatie op afstand.

Sinds 19 augustus 2025 hebben alle EU-voertuigen in internationaal vervoer een slimme tachograaf versie 2. Die registreert zelf je positie bij het begin en einde van je werkdag, telkens na 3 uur opgetelde rijtijd, bij elke grensoverschrijding en bij laden en lossen. Een erkende werkplaats inspecteert de tachograaf minstens om de 2 jaar.

De vier tachograafkaarten

Je bestuurderskaart vraag je aan in het land waar je gewoonlijk woont. Ze is maximaal 5 jaar geldig.

De kaart is persoonlijk. Je hebt er maar één en gebruikt nooit een defecte of vervallen kaart. Ligt je kaart thuis, dan neem je ook niet die van een collega.

De activiteiten en hun symbolen

Op de tachograaf kies je telkens wat je aan het doen bent:

• Rijden: het stuurwiel.
• Andere werkzaamheden: twee gekruiste hamers.
• Beschikbaarheid: een vierkant met een schuine streep.
• Pauze, rust, verlof of ziekte: een bed.

Sinds 2020 is er ook een symbool voor ferry of trein. Rijd je met twee, dan steekt elke chauffeur zijn kaart in de juiste lezer: die van de bestuurder of die van de bijrijder.

Manueel invoeren

Was je niet bij het voertuig, bijvoorbeeld omdat je thuis rustte? Dan voer je die tijden bij een digitale tachograaf manueel in op je kaart. Bij een analoge tachograaf noteer je ze op het registratieblad.

Je kaart blijft in het toestel tot het einde van je dagelijkse werktijd, tenzij dat toegelaten is of je na een grens het land moet invoeren.

Bij een digitale tachograaf voer je altijd het land in waar je werkdag begint en eindigt. Registreert je tachograaf de grens niet zelf (alles behalve een slimme versie 2), dan voer je na elke grensoverschrijding ook het nieuwe land in. Dat doe je bij je eerste stop, op de dichtstbijzijnde stopplaats aan of voorbij de grens. Op een ferry of trein doe je het in de haven of het station van aankomst. Een slimme versie 2 doet dat automatisch.

Wat toon je bij een controle?

Sinds 31 december 2024 toon je de gegevens van de lopende dag en de 56 dagen ervoor. Vroeger waren dat 28 dagen. Concreet gaat het om:

• je bestuurderskaart;
• alle manuele registraties en afdrukken;
• de registratiebladen, als je in die periode met een analoge tachograaf reed.

Wat moet het bedrijf bewaren?

In België downloadt de vervoerder de voertuigunit minstens om de 2 maanden en je bestuurderskaart minstens om de 21 dagen. Die gegevens bewaart het bedrijf minstens 5 jaar.

Kaart kwijt, gestolen of defect

• Vraag binnen 7 kalenderdagen een vervangkaart aan in het land waar je gewoonlijk woont. Je krijgt ze binnen 8 werkdagen.
• Ondertussen mag je maximaal 15 kalenderdagen zonder kaart rijden, of langer als dat nodig is om het voertuig terug naar de vestiging te brengen.
• Zonder werkende kaart maak je bij het begin en het einde van de rit een afdruk. Daarop zet je je naam, je kaart- of rijbewijsnummer, je handtekening en je tijden.
• Vind je een kaart terug die je als verloren of gestolen gemeld hebt, dan mag je ze niet meer gebruiken.

De tachograaf zelf is defect

Werkt het toestel niet of slecht, dan laat de vervoerder het zo snel mogelijk herstellen door een erkende werkplaats. Kan het voertuig niet binnen een week terug naar de vestiging, dan gebeurt dat onderweg.

Zolang het toestel defect is, noteer je je naam, je kaart- of rijbewijsnummer, je handtekening en de tijden die niet geregistreerd werden, op een registratieblad of tijdelijk blad.

Wat kost een fout?

In België betaal je bij onmiddellijke inning onder meer:

• 5.280 euro als je de kaart van iemand anders gebruikt, of een fraudetoestel zoals een magneet op de sensor;
• 2.640 euro als je de gegevens van vandaag en de 56 dagen ervoor niet kan tonen;
• 550 euro als je het land niet invoert of de activiteitenschakelaar verkeerd gebruikt.

Test jezelf: 3 voorbeeldvragen

Bronnen

• Verordening (EU) 165/2014 over tachografen (EUR-Lex)
• Verordening (EG) 561/2006 over rij- en rusttijden (EUR-Lex)
• Verordening (EU) 2020/1054 (EUR-Lex)
• Europese Commissie: vragen en antwoorden over de tachograaf (Engels)
• EUR-Lex: samenvatting tachografen (Engels)
• KB van 17 oktober 2016 inzake de tachograaf (wegcode.be)
• Belgische sanctietabel, aangemeld bij de Europese Commissie (pdf, Engels)