Doe de gratis oefentest

Code 95 oefenen › Het Code 95-examen › Zuinig rijden

Zuinig rijden met vrachtwagen en bus

Zuinig rijden (ecodriving) is vaste examenstof voor Code 95. Je moet weten wat de groene zone betekent, hoe je schakelt en hoe je bergaf rijdt zonder brandstof en remmen te verspillen.

Gecontroleerd op 18 oktober 2026 aan de hand van de Wegcode, VN-Reglement 13 en technische documentatie van fabrikanten. Kijk voor je examen de bronnen onderaan na.

In het kort

Koppel en vermogen

Koppel is de draaikracht van de motor, uitgedrukt in Nm. Vermogen in kW is koppel maal toerental. De formule: vermogen = koppel × toerental / 9549. Bij 2500 Nm en 1200 tpm is dat ongeveer 314 kW.

Een moderne Euro VI-truckdiesel levert zijn maximale koppel al bij laag toerental, over een breed gebied. Het maximale vermogen ligt hoger in de toeren.

Een voorbeeld uit de technische fiche van Volvo:

WatVolvo D13K500
Max. koppel2500 Nm, van 980 tot 1270 tpm
Max. vermogen368 kW (500 pk), van 1530 tot 1800 tpm
Zuinig gebied950 tot 1400 tpm, optimaal 1100 tot 1300 tpm
Max. toerental2100 tpm

Die cijfers gelden voor deze ene motor. Onthoud het patroon: koppel laag in de toeren, vermogen hoger.

De groene zone op de toerenteller

De groene zone is het zuinige toerengebied. Daar is het specifiek verbruik het laagst: de gram brandstof die de motor nodig heeft per geleverde kWh.

Twee valkuilen:

Draai je boven de groene zone zonder dat vermogen nodig te hebben, dan stijgt het verbruik voor niets.

Zuinig schakelen

Zuinig schakelen betekent:

Elke versnelling uittrekken tot vlak bij het rood is dus fout. Een geautomatiseerde versnellingsbak schakelt zelf. Anticiperen, het gaspedaal, cruise control en zelf terugschakelen voor een afdaling blijven wel jouw werk.

Anticiperen en uitrollen

Kijk ver vooruit en laat het gas tijdig los. Elke onnodige remming is verloren brandstof. Een ruime volgafstand helpt daarbij: buiten de bebouwde kom houden voertuigen van meer dan 7,5 ton of langer dan 7 meter onderling minstens 50 meter afstand.

Rol je uit in een versnelling, dan sluit de motorelektronica de brandstofinspuiting af. Dat kost bijna geen brandstof. In neutraal draait de motor stationair en verbruikt hij wel. Systemen zoals EcoRoll zetten de truck soms zelf in neutraal op een vlak stuk. Moet je afremmen, dan blijf je in een versnelling.

Bergaf: motorrem en vertrager

Motorrem en vertrager (retarder) zijn duurremmen: ze houden je bergaf lang op constante snelheid zonder de gewone remmen. Zo werk je op een lange afdaling:

De motorrem werkt het sterkst bij hoog toerental, maar niet in het rood. Blijf je lang op het rempedaal, dan worden de remmen heet en remmen ze minder goed (fading). Afdalen in neutraal is dubbel fout: de motor verbruikt stationair en je verliest de motorrem. Op een glad wegdek kan een sterke vertrager de aangedreven wielen laten slippen.

Cruise control

Een gelijkmatige snelheid met cruise control op autosnelwegen en vlakke wegen is zuiniger dan voortdurend gas geven en lossen. Voorspellende cruise control gebruikt GPS en 3D-kaarten om hellingen te voorzien. Jij blijft verantwoordelijk voor afstand en snelheid.

Stationair draaien

De Wegcode verbiedt je de motor in vrijloopstand te laten draaien, behalve als het nodig is. In de winter breng je de motor op temperatuur door rustig weg te rijden.

Banden, lucht en gewicht

Een te lage bandenspanning verhoogt de rolweerstand. Je verbruikt meer en de band slijt sneller. Volgens Michelin geeft 1,5 bar te weinig ongeveer 1 % meerverbruik. Rolweerstand is volgens Michelin goed voor 15 tot 35 % van het verbruik van een vrachtwagen.

Meet de spanning bij koude banden, na enkele uren stilstand. Warme banden geven een te hoge waarde. Een pas gemonteerde band controleer je 24 uur later opnieuw.

Luchtweerstand stijgt met het kwadraat van de snelheid. Hoge snelheid kost dus onevenredig veel brandstof. Stel de dakspoiler af op de hoogte van de opbouw, houd zeilen gesloten en rij niet met een lege open laadbak. Laat ook materiaal achter dat je niet nodig hebt: elke kilo extra kost brandstof.

Oefen met 3 voorbeeldvragen

Kies eerst zelf een antwoord.

Vraag 1

Wat betekent de groene zone op de toerenteller?

  1. Daar levert de motor zijn maximale vermogen
  2. Daar is het verbruik per kWh het laagst
  3. Daar draait de motor zo laag mogelijk
Bekijk het antwoord

B: daar is het verbruik per kWh het laagst. De groene zone is het zuinige toerengebied: daar is het specifiek verbruik (gram brandstof per geleverde kWh) het laagst. Zo laag mogelijk draaien is niet altijd het zuinigst.

Vraag 2

Je ziet ver vooruit een verkeerslicht op rood springen. Wat is het zuinigst?

  1. Doorrijden aan dezelfde snelheid en laat hard remmen
  2. In neutraal zetten en zo laat mogelijk remmen
  3. Tijdig gas los en uitrollen in een versnelling
Bekijk het antwoord

C: tijdig gas los en uitrollen in een versnelling. Laat het gas tijdig los en rol uit in een versnelling, dan is de inspuiting dicht. Elke onnodige remming is verloren brandstof.

Vraag 3

Je banden staan 1,5 bar te zacht. Wat is het gevolg?

  1. Ongeveer 1 % meer verbruik en meer slijtage
  2. Minder verbruik omdat de band meer grip heeft
  3. Geen gevolg, zolang de band niet plat is
Bekijk het antwoord

A: ongeveer 1 % meer verbruik en meer slijtage. Een te lage spanning verhoogt de rolweerstand en dus het verbruik (ongeveer 1 % bij 1,5 bar te weinig, volgens Michelin) en verkort de levensduur van de band.

Meer uitleg per onderwerp

Oefen zuinig rijden met uitleg bij elk antwoord

Code 95 oefenen heeft vragen over techniek, remmen en zuinig rijden, met uitleg bij elk antwoord. Probeer eerst gratis 10 vragen, zonder account.

Doe de gratis oefentest

Bronnen