Doe de gratis oefentest

Code 95 oefenen › Het Code 95-examen › Code 95 halen

Code 95 halen: de stappen, de kosten en hoe lang het duurt

Wil je beroepsmatig met een vrachtwagen of bus rijden, dan heb je code 95 op je rijbewijs nodig. Hieronder lees je welke weg voor jou geldt, welke stappen je zet, wat de examens in 2026 kosten en waarom het niet in een week lukt.

Gecontroleerd op 19 oktober 2026 aan de hand van vlaanderen.be, GOCA Vlaanderen, de tarieven 2026 van de Vlaamse examencentra en MEDEX. Prijzen en regels kunnen wijzigen: kijk voor je inschrijving de bronnen onderaan na.

In het kort

Wie heeft code 95 nodig?

Code 95 op je rijbewijs is het bewijs van vakbekwaamheid. Je hebt het nodig als je met een rijbewijs C, C1, D of D1 commercieel vervoer doet, als professionele chauffeur. Rij je zonder dat het je beroep is, bijvoorbeeld met je eigen mobilhome, dan heb je geen code 95 nodig.

Er zijn nog een paar uitzonderingen, onder meer voor voertuigen die niet sneller rijden dan 45 km/u en voor brandweer, politie en leger tijdens hun taken.

Code 95 geldt per groep. Haal je het voor de vrachtwagen (C), dan geldt het niet voor de bus (D), en omgekeerd.

Welke weg geldt voor jou?

De stappen in volgorde

Voor het gecombineerde examen zet je deze stappen:

  1. Rijbewijs B en leeftijd: je hebt een rijbewijs B nodig. Een voorlopig rijbewijs voor C of D kan vanaf 18 jaar.
  2. Theorie-examen met vakbekwaamheid: drie delen, op de computer in een examencentrum: 100 meerkeuzevragen, 8 casestudies en een mondeling. Hoe die delen verlopen, lees je in Het Code 95-examen.
  3. Medisch attest groep 2: eerst een onderzoek bij een oogarts naar keuze, ten hoogste 3 maanden voor het medisch onderzoek. Dat onderzoek doe je bij MEDEX of bij een erkende arbeidsgeneeskundige dienst. Het attest is ten hoogste 5 jaar geldig.
  4. Voorlopig rijbewijs model 3: dat vraag je aan bij je gemeente, met je medisch attest, je identiteitskaart, je rijbewijs B en de namen van je begeleiders. Het is 12 maanden geldig en kan niet verlengd worden.
  5. Oefenen: met vrije begeleiding oefen je minstens 1 maand, alleen in België. Of je volgt minstens 8 uur praktijkles bij een erkende rijschool.
  6. Praktijkexamen: drie proeven in deze volgorde. Eerst 4 basismanoeuvres op een privéterrein. Dan de proef basiskwalificatie: een opdracht bij het voertuig, bijvoorbeeld een lading vastmaken of een noodsituatie inschatten. Tot slot een rit op de openbare weg van minstens 90 minuten.
  7. Rijbewijs aanvragen: na het praktijkexamen ga je met de formulieren van het examencentrum naar je gemeente.

Een begeleider is minstens 24 jaar voor C en 27 jaar voor D, en heeft al minstens 6 jaar een rijbewijs voor dat voertuig. Ben je jonger dan 24, dan mag je met een voorlopig rijbewijs niet oefenen tussen 22 en 6 uur, en ook niet op vrijdag, zaterdag, zondag, feestdagen en de dag voor een feestdag.

Hoe oud moet je zijn?

Met code 95 mag je jonger beginnen dan zonder. Het definitieve rijbewijs C, C1 en D1 kan met code 95 vanaf 18 jaar, D vanaf 21 jaar. Zonder code 95 is dat 21 jaar voor C en D1, en 24 jaar voor D.

Haal je D met code 95 voor je 21ste, dan mag je alleen beperkt geregeld vervoer doen. Tussen 18 en 20 jaar zijn dat ritten tot 50 km in België. Tussen 20 en 21 jaar mag je onbeperkt rijden in België, maar niet in het buitenland.

Nieuw vanaf 1 januari 2027

Leg je vanaf 1 januari 2027 je praktijkexamen af in Vlaanderen, dan moet je ook in een Vlaams examencentrum geslaagd zijn voor je theorie-examen. Er is geen overgangsregeling. Een theorie-examen uit Brussel of Wallonië volstaat dan niet meer.

Wat kost code 95 halen?

De examenprijzen zijn dezelfde in alle examencentra van Vlaanderen. Deze tarieven gelden sinds 1 januari 2026, inclusief btw.

OnderdeelPrijs in 2026
Theorie: meerkeuzevragen€78
Theorie: casestudies€66
Theorie: mondeling€136
Medisch onderzoek bij MEDEX€88,31, plus de oogarts
Voorlopig rijbewijsongeveer €25, verschilt per gemeente
Praktijk: manoeuvres en proef basiskwalificatie op één dag (C1, C, D1, D)€109
Praktijk: rit op de openbare weg€190
Rijbewijs C of Dongeveer €25, verschilt per gemeente

Tel je de vaste kosten hierboven op, dan kom je voor rijbewijs C of D met code 95 aan ruim €700. Daar komen nog de oogarts bij, en je lessen of het voertuig en de begeleider waarmee je oefent.

Hoe lang duurt het?

Hoe snel je klaar bent, hangt vooral af van de wachttijden voor je afspraken. Een paar termijnen liggen wel vast:

Je theorie-examen blijft 3 jaar geldig. Binnen die tijd moet je slagen voor het praktijkexamen. Laat je je voorlopig rijbewijs vervallen, dan moet je 3 jaar wachten voor je er opnieuw een voor dezelfde categorie kan aanvragen. Plan je stage dus binnen die 12 maanden.

Code 95 halen in 1 week?

Voor het gecombineerde examen is dat niet haalbaar. Voor je voorlopig rijbewijs heb je een geslaagd theorie-examen en een medisch attest nodig, en daarna oefen je minstens 1 maand. Via de rijschool moet je ook eerst door de theorie en het medisch onderzoek, en daarna volg je minstens 8 uur les voor je kan opgaan voor het praktijkexamen.

Heb je al een rijbewijs C of D en doe je alleen de basiskwalificatie, dan ligt het anders. Dan ben je niet verplicht om eerst een opleiding of stage te volgen. Hoe snel je klaar bent, hangt dan af van hoe goed je de leerstof kent en wanneer er plaats is in het examencentrum.

Al een rijbewijs C of D zonder code 95?

Dan leg je het examen basiskwalificatie apart af. Het bestaat uit een theoretische proef met drie onderdelen en een praktische proef met twee onderdelen. Je krijgt dan 100 meerkeuzevragen die alleen over de vakbekwaamheid gaan, want het rijbewijs heb je al. De prijzen zijn dezelfde als in de tabel hierboven.

Een opleiding is niet verplicht: geen stage met een voorlopig rijbewijs en geen rijschool. Een nieuw medisch onderzoek is niet nodig als je rijbewijs C of D en je medisch attest nog geldig zijn.

Kan je code 95 thuis halen?

Voor de theorie kan dat. Een opleiding voor het examen is niet verplicht: zelfstudie mag ook, met een boek, een online cursus of een oefenplatform. Hoe je ervoor staat, test je bijvoorbeeld met de gratis oefentest van 10 vragen.

De examens zelf doe je in een examencentrum, nooit online. In Vlaanderen zijn er centra van Autoveiligheid, SBAT, KM en AIBV. Het rijden leer je ook niet thuis: daarvoor heb je een vrachtwagen of bus nodig, met een begeleider of een rijschool.

Na je code 95

Code 95 is 5 jaar geldig. Om het te houden, volg je in elke periode van 5 jaar 35 uur nascholing bij een erkend opleidingscentrum. Bij die verlenging moet ook je medisch attest groep 2 in orde zijn.

Oefen met 3 voorbeeldvragen

Zo kan een vraag over het rijbewijs en code 95 eruitzien. Kies eerst zelf een antwoord.

Vraag 1

Je haalde je rijbewijs C in 2012 en hebt nog geen code 95. Je wil als vrachtwagenchauffeur gaan werken. Wat moet je doen?

  1. Je volgt 35 uur nascholing
  2. Je slaagt voor het examen basiskwalificatie
  3. Niets, je rijbewijs C volstaat
Bekijk het antwoord

B: je slaagt voor het examen basiskwalificatie. Alleen wie zijn rijbewijs C uiterlijk op 9 september 2009 haalde, kan code 95 krijgen met 35 uur nascholing. Haalde je C vanaf 10 september 2009, dan moet je slagen voor het examen basiskwalificatie.

Vraag 2

Je oefent met een voorlopig rijbewijs model 3 en een eigen begeleider. Wanneer mag je ten vroegste het praktijkexamen afleggen?

  1. Na 1 week oefenen
  2. Na minstens 1 maand oefenen
  3. Na minstens 3 maanden oefenen
Bekijk het antwoord

B: na minstens 1 maand oefenen. Met vrije begeleiding moet je voorlopig rijbewijs ouder zijn dan een maand. Kies je voor een erkende rijschool, dan volg je eerst minstens 8 uur praktijkles.

Vraag 3

Je slaagt voor de meerkeuzevragen en de casestudies, maar niet voor het mondeling. Wat doe je opnieuw?

  1. Alle drie de delen
  2. Alleen het mondeling
  3. Het mondeling en de casestudies
Bekijk het antwoord

B: alleen het mondeling. Voor een deel waarvoor je slaagt, ben je 3 jaar vrijgesteld. Je legt alleen het mondeling opnieuw af en betaalt daarvoor opnieuw €136, maar niet op dezelfde dag als je mislukte poging.

Meer uitleg per onderwerp

Oefen de theorie voor je examen

Code 95 oefenen heeft de drie delen van het theorie-examen: meerkeuzevragen, casestudies en het mondeling, met uitleg bij elk antwoord. Probeer eerst gratis 10 vragen, zonder account.

Doe de gratis oefentest

Bronnen